Tarihte Bugün:İlhan Ayverdi Kimdir?

Tarihte+Bug%C3%BCn:%C4%B0lhan+Ayverdi+Kimdir?
ABONE OL

Tarihe adını yazdıran önemli bir isimde bahsedeceğim sizlere...Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat Vakfı'nın kurucusu, Misâlli Büyük Türkçe Sözlüğü hazırlayan, Türk mimarisinin önemli ismi Ekrem Hakkı Ayverdi'nin eşi İlhan Ayverdi'nin başarılı hayat hikayesi sizlerle...

İlhan Ayverdi Kimdir?
 
24 Ekim 1926 yılında Manisa'nın Akhisar ilçesinde dünyaya gelen İlhan Ayverdi, babası tarafı Dağıstanlı, anne tarafı ise Rumeli asıllıdır. 
 
Osmanlı-Rus arasında çıkan 93 Rus Harbi'nde ailesi topraklarını terkedip önce Bursa'ya daha sonra ise Ödemiş'e yerleşti. İlhan Ayverdi'nin babasının ismi Murat Tolun Bey'dir. Murat Tolun Bey, Türk Kurtuluş Savaşı yıllarında Galip Hoca diye bilinen Celal Bayar'ın silah arkadaşıdır; Türk Kurtuluş Savaşı'nda Akhisar Cephesi Kuvâ-yi Milliye Kumandanı olarak görev yapmıştır, İstiklal madalyası sahibidir.
 
Murat Tolun Bey, posta müdürü olarak Akhisar'a tayin oldu. İlhan Aliyev de Akhisar'da dünyaya geldi. İlk ve orta eğimini Akhisar'da alan Aliyev, lise eğitimi için İzmir'e gitti. İzmir Karataş Lisesi'nde eğitim aldı ve buradan 1943 yılında mezun oldu. 
 
Lise'den mezun olduktan sonra hastalandığı için eğitimine 2 sene ara veren İlhan Aliyev, daha sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde devam etti. Türk tarihinin ilk edebiyat profesörü olan Ali Nihad Tarlan, edebiyat tarihçisi İsmail Hikmet Ertaylan, Prof. Mehmet Kaplan'ın öğrencisi oldu. Gazeteci yazar Ahmet Kabaklı ile sınıf arkadaşı oldu ve dostlukları ömürboyu devam etti.
 
İstanbul Üniversitesi'nde aldığı eğitim sırasında Milli Eğitim Müdürlüğü'nde çalışan Ayverdi, burada Mehmet Örtenoğlu Dede ile tanıştı. Bu tanışma, Ayverdi'nin hayatında önemli bir dönüm noktası oldu ve beraberinde Samiha Ayverdi ve Samiha Hanım'ın hocası Ken'an Rifâî (Kenan Büyükaksoy) ile tanıştı.
 
1949 yılında üniversiteden mezun olan İlhan Aliyev,sırası ile Anarat Higutyan Ermeni Orta Okulu, Galatasaray Lisesi, Zoğrafyon Rum Lisesi (1951-1955), Saint Joseph Lisesi ve Saint Michel Fransız Lisesi’nde görev yaptı. Daha sonra 1960 yılında öğretmenlikten ayrıldı.
 
 
Kültür Hayatı ve Misalli Büyük Türk Lugati
 
Öğretmenlikten ayrılan İlhan Hanım, kendisini kültür çalışmalarına verdi. 8 Ekim 1959 günü Samiha Ayverdi'nin erkek kardeşi mimar-mühendis-müteahhit Ekrem Hakkı Ayverdi ile evlendi. Eşinin Anadolu ve Rumeli'de gezerek 20 yıllık bir çalışma sonucu dört ciltlik Osmanlı Mimari Eserleri adlı yapıtı meydan getirmesinde katkıda bulundu.
 
1966-1982 yılları arasında Türk Kadınları Kültür Derneği'nin başkanlığını yaptı.1970'li yıllarda Kubbealtı Cemiyeti'nin kuruluşuna Samiha ve Ekrem Hakkı Ayverdi ile birlikte başkanlık etti, cemiyetin isim-annesi oldu.
 
Daha sonra ise, adını tarihe yazdıran o önemli adımlardan birini attı. 1976 yılında, Kubbealtı Vakfı'nın yayımlamaya karar verdiği Misâlli Büyük Türk Lugati'nin hazırlanması ve yazılması işini üstlendi. Bu eser üzerinde 28 yıl aralıksız çalıştı ve 2004 yılında tamamladı.
 
Misâlli Büyük Türk Lugati, 13. yüzyıldan günümüze kadar Türk dilinin envanterini çıkaran ve binlerce misalle donatılmıştı. Eser, 2005 yılında yayımlandı. Bu eser ile İlhan Ayverdi, Türkiye Yazarlar Birliği tarafından 2005’te dil alanında “Yılın Yazarı” seçilmiştir.
 
 
6 Kasım tarihinde yaşanmış önemli olaylar;
 
1860 - Abraham Lincoln ABD başkanı seçildi.
 
1913 - Hint lider Mahatma Gandhi tutuklandı.
 
1917 - Finlandiya, Rus İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını ilan etti.
 
1918 - Çanakkale Boğazı, İngiliz ve Fransızlarca işgal edildi.
 
1923 - Amerikalı Jacob Schick, ilk elektrikli tıraş makinesinin patentini aldı.
 
1923 - Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu kuruldu.
 
1928 - Herbert C. Hoover ABD Başkanı seçildi.
 
1931 - İstanbul'da dolmuşlarda sarı-siyah damalı bant uygulaması başlatıldı.
 
1936 - İzmit'te kâğıt ve karton fabrikası açıldı.
 
1937 - İtalya, Almanya ile Japonya arasındaki anti-komünist pakta katıldı.
 
1983 - Genel seçimler yapıldı: ANAP 211 milletvekili ile tek başına iktidar oldu. Halkçı Parti (HP) 117, Milliyetçi Demokrasi Partisi (MDP) 71 milletvekili çıkardı. 1983 seçimleri 12 Eylül 1980'den sonra kurulan partilerin katıldığı ilk genel seçim oldu.
 
1984 - Ronald Reagan ABD Başkanı seçildi.
 
1985 - Kolombiya'da solcu gerillalar Adalet Sarayını ele geçirdi; çatışmalarda 11'i hakim 115 kişi öldü.
 
1989 - Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı GAP kuruldu.
 
1991 - TBMM’de yemin töreninde Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) milletvekilleri Hatip Dicle ve Leyla Zana'nın yemin dışında Kürtçe olarak ek sözler söylemeleri tartışma yarattı. SHP Genel Başkanı Erdal İnönü Dicle ve Zana'nın partiden istifa etmelerini istedi.
 
2001 - Belçika havayolu şirketi Sabena iflas ettiğini açıkladı.
 
2001 - Michael Bloomberg, New York Belediye Başkanı seçildi.
 
2002 - Winona Ryder, New York'ta bir butikten 5.500 dolar değerinde eşya çalmaktan suçlu bulundu.
 
2002 - Fenerbahçe 6-0 Galatasaray maçı oynandı.
 
2008 - ABD'de bir zamanların çocuk yıldızı Skylar Deleon cinayet suçlamasıyla yargılandığı mahkemede idama mahkûm oldu.
 
2012 - Barack Obama ABD Başkanlık seçimlerini ikinci kez kazandı.
 
2015 - CNBC-e yayın hayatına son verdi.
 
 
 
Hazırlayan:Burçin TÜRKOĞLU
>