Tarihte Bugün: Türk Resim Sanatı'nda portre sanatının ilk temsilcisi

Tarihte+Bug%C3%BCn:+T%C3%BCrk+Resim+Sanat%C4%B1%E2%80%99nda+portre+sanat%C4%B1n%C4%B1n+ilk+temsilcisi
ABONE OL

Türk Resim Sanatı'nda portre sanatının ilk ve en önemli temsilcilerinden sayılan Feyyaman Duran, özellikle Atatürk ve İnönü portreleriyle tanınmaktadır. Paris'te eğitim almış, önemli işlere imza atmış, çalışmalarını sürdürdüğü evini İstanbul Üniversitesi'ne bağışlamıştır. Hem Doğu hem Batı kültürünü sanatına işleyen ressam İki Dünya Arasında ince bir çizgide tam anlamıyla var olmuştur. Feyyaman Duran Kimdir?

 
Feyhaman Duran Kimdir?
 
17 Eylül 1886 yılında İstanbul Kadıköy'de dünyaya gelen Feyhaman Duran, Türk Resim Sanatı'nda, portre sanatının ilk ve en önemli temsilcisidir.
 
Annesi erken yaşta vefat eden Feyhaman Duran'ın babası ise,Rüsamet Emaneti (Gümrükler memur) Süleyman Hayri Bey'dir. 1895 yılında bugünkü adıyla Galatasaray Lisesi olan, Galata Sarayı Humayun Mektebi'ne gitti ve burada Şevket Dağ, Tevfik Fikret ve Viçen Arslanyan Efendi'nin öğrencisi oldu. Burada aldığı eğitim sırasında Güzel Yazı dersindeki başarısıyla dikkat çekti.
 
 
1908 yılında okulu bitiren Feyyaman Duran, Babı-ı Ali'ye katip olarak girdi. Daha sonra ise, Hüsn-ü Hat öğretmeni olarak, mezun olduğu Galata Sarayı Humayun Mektebi'ne atandı.
 
Mısırlı prens Abbas Halim Paşa'nın, güzel sanatların çeşitli bölümlerinde başarı gösterenler arasından yaptığı seçimle Avrupa'ya gönderdiği öğrenci grubuna girerek Paris’e gitti. Paris'te 1911-1913 yılları arasında eğitim gördü. O dönemde, Paris'te olan genç Türk ressamlarının da devam ettiği Academie Julian’da Jean Paul Laurens Atölyesi’ne kaydoldu. 
 
 
Paris'te eğitim gördüğü sırada 1.Dünya Davaşı başladı ve yurda geri döndü. 1916’dan itibaren Galatasaray Sergileri'ne her yıl düzenli katıldı. Osmanlı Ressamlar Cemiyeti'nın sergilerinde yer aldı. Daha sonra, Harp Mecmuası'nda çalışan ressam Feyyaman Duran, savaş resimleri yaptı ve Birinci Galatasaray Sergisi’nde Prof. Dr. Akil Muhtar adlı portresi ile "Gümüş Madalya" ve "Zikr-i Cemil Ödülü"'nü aldı.
 
Kız Güzel Sanatlar Akademisi olarak bildiğimiz İnas Sanay-i Nefise Mektebi'ne 1919 yılında giren Feyyaman Duran, 1923'te ise Türk Ressamlar Cemiyeti'nin yönetim kuruluna seçildi.
 
Kendisi gibi ressam olan Güzin Hanım ile evlenen Duran, 1926'da Sanayi-i Nefise Birliği, 1929'da Güzel Sanatlar Birliği adlarını alan dernekte yöneticiliği ömrünün sonuna kadar sürdürdü.
 
Cumhuriyet Halk Partisi'nin düzenlediği yurt gezileri kapsamında 1938 yılında Gaziantep'e giden Feyyaman Duran, buradan on yapıtla döndü. 1939 Ocak ayında İbrahim Çallı ve Ayetüllah Sümer birlikte İsmet İnönü'nün portresini yapmak üzere Ankara'ya çağrıldı. Kendisi günümüzde Atatürk ve İnönü portrelerini yapmasıyla tanınmaktadır.
 
 
 
İstanbul Deniz Müzesi'nin siparişi üzerine Topkapı Sarayı Müzesi koleksiyonundaki minyatürleri tuvale aktardı.Daha sonra eşi ile birlikte,1940’larda eşi ile birlikte Topkapı Sarayı'nda çalışıp sarayın iç ve dış mekanlarını tuvale aktarma olanağı buldu.Sami Yetik’in "Ressamlarımız" adlı üç ciltlik kitap kapağı tasarladı. İbrahim Çallı ve Sami Yetik ile Vezneciler'de Zühal Kırtasiye Mağazası'ndaki atölyede resim dersleri verdi.
 
Türk ressamları arasında önemli bir yere sahip olan Feyyaman Duran, 1951 yılında emekli oldu. Emekliliğinde çalışmalarını sürdürdüğü Beyazıt'taki evini müze olarak İstanbul Üniversitesi'ne bağışladı. 
 
Ressan, 6 Mayıs 1970 yılında hayatını kaybetti.
 
17 Eylül tarihinde yaşanmış önemli olaylar;
 
1176 - Miryakefalon Savaşı.
 
1787 - ABD Anayasası kabul edildi.
 
1908 - Havacı Orwill Wright ve beraber uçtuğu arkadaşı Thomas E. Selfridge, uçak kazası geçirdiler. Kazada yaşamını kaybeden Selfridge, uçak kazasında yaşamını yitiren ilk insan oldu.
 
1922 - Bandırma işgalden kurtarıldı.
 
1934 - Türkiye, Cemiyet-i Akvam (Milletler Cemiyeti) üyeliğine kabul edildi.
 
1941 - İngiliz ve Sovyet işgali altındaki İran'da Şah Rıza Pehlevi tahttan indirildi, yerine oğlu Muhammed Rıza Pehlevi geçti.
 
1943 - Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi kuruldu.
 
1948 - Lehi (İsrail Özgürlük Savaşçıları) örgütü, Birleşmiş Milletler Filistin Arabulucusu Folke Bernadotte'yi Kudüs'te öldürdü.
 
1960 - Prof. Dr. Tarık Zafer Tunaya, Devrim Ocakları başkanı oldu.
 
1961 - Adnan Menderes idam edildi. Millî Birlik Komitesi, 65 yaşını aşan Celâl Bayar ile idam kararları çoğunlukla alınan öteki hükümlülerin cezalarını müebbet hapse çevirdi.
 
1967 - Kayseri'de yapılan Kayserispor-Sivasspor futbol maçında çıkan olaylarda 40 kişi öldü, çok sayıda kişi yaralandı.
 
1978 - Mısır ile İsrail arasında Camp David Sözleşmesi imzalandı.
 
1980 - Nikaragua'nın eski diktatörü Anastasio Somoza Debayle öldürüldü.
 
1990 - Adnan Menderes, Hasan Polatkan ve Fatin Rüştü Zorlu'nun cenazeleri İstanbul'a nakledildi ve devlet töreniyle Topkapı'da yaptırılan anıtmezara defnedildi.
 
1993 - Sakarya Üniversitesi Vakfı kuruldu.
 
1996 - ABD başkanı Bill Clinton, Kuveyt'e 3.500 asker gönderdi. Bill Clinton, Irak'ı saldırgan davranışlarına son vermesi konusunda uyardı.
 
2002 - Bakü-Ceyhan Boru Hattı'nın temeli Türkiye cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev ve Gürcistan Devlet Başkanı Eduard Şevardnadze tarafından atıldı.
 
2004 - The Sims 2 isimli simulasyon oyunu satışa sunuldu.
 
2013 - Grand Theft Auto V isimli video oyunu piyasaya sürüldü.
 
2014 - Minecraft'ın yapımcısı olan Mojang, Microsoft tarafından 2.500.000.000 dolara satın alındı.
 
 
 
Haızrlayan:Burçin TÜRKOĞLU
>