Tarihte Bugün: Türk Hava Kuvvetleri'nin Kıbrıs'taki ilk pilot kaybı

Tarihte+Bug%C3%BCn:+T%C3%BCrk+Hava+Kuvvetleri%E2%80%99nin+K%C4%B1br%C4%B1s%E2%80%99taki+ilk+pilot+kayb%C4%B1
ABONE OL

1964 yılında Türk Hava Kuvvetleri'nin Kıbrıs'ta gerçekleştirdiği uyarı uçuşunda uçağı Rum uçaksavarlar tarafından vurulmuş ve Rumlara esir düşmüş pilot Cengiz Topel, Rumların ağır işkencesi sonucu hayatını kaybetmiştir. Cumhuriyet'in ilk hava harp şehidi Cengiz Topel'in hayatı sizlerle...

Cengiz Topel Kimdir?
 
2 Eylül 1934 tarihinde İzmit'te dünyaya gelen Cengiz Topel, 1964 yılında Türk Hava Kuvvetleri'nin Kıbrıs'ta gerçekleştirdiği uyarı uçuşunda uçağı Rum uçaksavarlar tarafından vurulmuştur. Bunun üzerine paraşütle atlayan Topel, esir düşmüştür.
 
Rumlar tarafından işkenceye maruz kalarak hayatını kaybeden Cengiz Topel, Türk Hava Kuvvetleri'nin Kıbrıs'taki ilk pilot kaybıdır.
 
Trabzonlu Tekel tütün eksperi Hakkı Bey ile Mebuse Hanım'ın oğlu olan Cengiz Topel, ilk eğitimine Bandırma II. İlkokulu'nda başladı. Babasının Gönen'e tayini çıkması üzerine eğitimine Ömer Seyfettin İlkokulu'nda devam eden Cengiz Topel, babasını kaybettikten sonra ailesi ile birlikte İstanbul Kadıköy'e yerleşti. Kadıköy Yeldeğirmeni Okulu’nda ilk ve orta öğrenimini tamamladı. Daha sonra ise Haydarpaşa Lisesi ve Kuleli Asker Lisesi'nde lise eğitimini aldı. 1955 yılına gelindiğinde ise Kara Harp Okulu’nu bitirip asteğmen olarak ordu saflarına katıldı.
 
 
Cengiz Topel, küçük yaşlardan beri havacılığa meraklıydı. Bu merakı nedeniyle hava sınıfına ayrıldı ve pilotaj eğitimi için Kanada'ya gönderildi.  Kanada’daki eğitimini başarıyla tamamlayarak 1957 yılında yurda dönüp Merzifon 5. Ana Jet Üs Komutanlığı'nda göreve başladı. 1961 yılında  1. Hava Ana Jet Üssü’ne atanan Cengiz Topel, 1963 yılında ise yüzbaşılığa terfi etti. 
 
Kıbrıs Harekatı ve Vefatı
 
Tarihler 8 Ağustos 1964'ü gösterdiğinde Cengiz Topel, Kıbrıs Heraketı nedeniyle Eskişehir'den Kıbrıs'a dörtlü kol komutanı olarak görevlendirildi.  F-100 uçağıyla uçuş esnasında uçağı yerden isabet alarak düşürüldü. Paraşütle atlamayı başarmış olsa da Rumlar tarafından esir elındı ve işkenceye maruz kaldı. Bu durum, uluslararası savaş hukukunun esirleri kapsayan maddelerine aykırıydı. Ancak, Cengiz Topel, işkenceler sonucunda hayatını kaybetti. 
 
Kıbrıs'taki ilk Türk hava harp kaybı olan Cengiz Topel'in hastanede öldüğü açıklandı, ancak naaşı ısrarlı girişimler sonucu 12 Ağustos 1964 tarihinde Rumlardan alınabildi.
 
Kıbrıs'ta, Adana'da, Ankara ve İstanbul'da yapılan törenlerden sonra 14 Ağustos 1964 tarihinde Edirnekapı'daki Sakızağacı Hava Şehitliği'nde toprağa verilen Cengiz Topel'in, işkence gördüğü oda restore edilmiş ve bugün müze olarak kullanılmaktadır.
 
 
2 Eylül tarihinde yaşanmış önemli olaylar;
 
1595 - Osmanlı Devleti, bir aydır kuşatma altında olan Estergon Kalesi'ni teslim etmek zorunda kaldı.
 
1633 - Büyük İstanbul yangını başladı. Cibali'de çıkan yangında 20 binden fazla bina kül oldu. Kâtip Çelebi'ye göre, şehrin beşte biri yandı.
 
1666 - Büyük Londra Yangını başladı ve üç gün sürdü; 13.200 ev ve 87 kilise kül oldu.
 
1826 - Osmanlı İmparatorluğu'nda Zabıta Teşkilâtı kuruldu.
 
1872 - Ünlü Lahey Kongresi başladı. Kongrede, Mikhail Bakunin ve Karl Marx arasında şiddetli tartışmalar yaşanacaktır.
 
1885 - Rock Springs-Wyoming'de sendikalaşmaya çalışan 150 beyaz madenci, Çinli maden işçilerine saldırdı; 28'ini öldürdü, 15'ini yaraladı ve diğer birkaç yüz kadarını da kentten ayrılmaya zorladı.
 
1922 - Türk Kurtuluş Savaşı: Türk Silahlı Kuvvetleri, Yunanistan hakimiyeti altındaki Eskişehir'i aldı.
 
1922 - Yunan Orduları Başkomutanı General Trikopis, Türkler tarafından esir alındı.
 
1925 - ABD'de zeplin düştü; 14 kişi öldü.
 
1925 - Tekke ve zaviyelerin kapatılmasına ve memurların şapka giymesine karar verildi.
 
1929 - Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği ilk güzellik yarışmasında Feriha Tevfik Hanım, "Türkiye Güzeli" seçildi. Feriha Tevfik, sinema ve tiyatro oyuncusu oldu.
 
1935 - Florida Keys'te kasırga; 423 kişi öldü.
 
1947 - İstanbul Emniyeti Kaçakçılık Bürosu Şefi, işkence suçundan mahkûm oldu.
 
1954 - Ho Chi Minh yeni kurulan Kuzey Vietnam Cumhuriyeti'nin Başkanlığına seçildi.
 
1959 - Demokrat İzmir gazetesi sorumluları Adnan Düvenci ve Şeref Bakşık on altışar ay hapis cezasına çarptırıldılar; gazete 1 ay süreyle kapatıldı.
 
1968 - İran'da deprem: 11 bin kişi öldü.
 
1969 - ABD'deki ilk ATM cihazı Rockville Centre-New York'ta kuruldu.
 
1977 - Devrimcilerce kurulan 1 Mayıs Mahallesi'ni yıkmaya gelen ekiplerle mahalle sakinleri ve devrimciler arasında olay çıktı. 12 kişi hayatını kaybetti. Mahalle yaklaşık bir hafta içinde yeniden inşa edildi.
 
1983 - 10 Ağustos'ta kapatılan Tercüman gazetesi yeniden yayımlanmaya başladı.
 
1985 - Kaş limanı açıklarında 3400 yıl önce batan, fildişi eşya ve bakır, kalay parçalarıyla yüklü bir gemi enkazı bulundu.
 
1993 - Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) kuruldu.
 
1994 - Uluslararası Olimpiyat Komitesi, halterci Naim Süleymanoğlu'na "Yüzyılın En Güçlü Sporcusu Ödülü" verdi.
 
1998 - İsviçre Hava Yolları'na ait bir yolcu uçağı, Peggy's Cove-Yeni İskoçya'da düştü; 229 kişi öldü.
 
2011 - Türkiye, BM'nin Mavi Marmara Raporunu açıklaması üzerine, İsrail'e karşı 5 maddelik yaptırım kararı aldı.
 
 
 
Hazırlayan:Burçin TÜRKOĞLU
>