Tarihte Bugün: Öldü mü, öldürüldü mü? Bir şehzadenin hayat hikayesi

Tarihte+Bug%C3%BCn:+%C3%96ld%C3%BC+m%C3%BC,+%C3%B6ld%C3%BCr%C3%BCld%C3%BC+m%C3%BC?+Bir+%C5%9Fehzadenin+hayat+hikayesi
ABONE OL

Osmanlı Devleti'nde şehzadelerin çocuk sahibi olmaları yasaktı. Ancak, Abdülaziz bu kurala uymamıştı. İşte bu dönemde Yusuf İzzeddin Efendi dünyaya geldi. Şüpheli bir şekilde ölen babasıyla aynı kaderi yaşadı. Tahta çıkmasının önündeki bütün engelleri aşmıştı. Ancak, siyaset çok daha acımasızdı...

 
Yusuf İzzettin Efendi Kimdir?
 
Osmanlı padişahı Abdülaziz'in oğluydu Yusuf İzzettin Efendi. 10 Ekim 1857 yılında Dolmabahçe Sarayı'nda dünyaya geldi. Doğduğu yıllarda Osmanlı tahtında Abdümecid oturmaktaydı. 
 
Osmanlı Devleti'nde o dönemde şehzadelerin çocuk sahibi olmaları yasaktı. Yusuf İzzettin Efendi böyle bir yasağın ortasına doğmuştu. Bu sebebtendir ki varlığı babası tahta çıkana kadar gizlendi. Abdülaziz, yurtdışına seyahatler düzenleyen ilk ve tek padişahtı. Yusuf İzzettin Efendi de babasıyla bu ziyeretlere katılmıştı. Daha sonra Hassa Ordusu komutanşığına atanmıştı.
 
Abdülaziz, bazı çıkarlara ters düşmüş ve bu nedenle tahttan indirilmişti. Bir süre sonrada makasla bilekleri kesilmiş bir şekilde bulunmuştu. Yusuf İzzettin Efendi o sırada henüz 19 yaşındaydı.
 
Osmanlı'da tam da o yıllar Ekber ve Erşed sistemi olarak bilinen en yaşlı üyenin tahta çıkma kuralı hakimdi. Bu nedenle tahta Abdülaziz'in ölümünden sonra, önce amcasının oğulları V. Murad ve II. Abdülhamid çıktı. Tarihler 27 Nisan 1909 tarihini gösterdiinde ise V.Mehmed tahta çıktı ve böylece Yusuf İzzettin Efendi, artık tahtın en büyük varisiydi. Osmanlı Devleti'ni yurt dışında çeşitli törenlerde veliaht sıfatıyla temsil etti. 1910 yılında Birleşik Krallık kralı VII. Edward'ın cenaze, 1911 yılında da V. George'un taç giyme törenlerinde bulundu.
 
 
Siyasette etkin bir rol oynayan Yusuf İzzettin Efendi, I. Dünya Savaşı yılları sırasında Enver Paşa'nın izlediği siyasete ayrı düştü ve onu sertçe eleştirdi.Hükûmet işleriyle yakından ilgilendi. Çanakkale Savaşları sırasında bizzat cepheleri ziyaret etti. Bu ziyaretler sırasında Enver Paşa ile herkesin içinde münakaşa etti. Hükümetten ayrı olarak barış görüşmeleri yaptı. 
 
Her şey olması gerektiği gibiydi. Yusuf İzzettin Efendi iyi bir veliahttı. Ancak, tahta çıkamadan 1 Şubat 1916 tarihinde beklenmedik biçimde Zincirlikuyu'daki köşkünde ölü olarak bulundu. Ölüm nedeni intihara bağlı kan kaybı olarak tarihe geçti. Ancak, taht için mücadele vermek isteyen biri neden ölmek isterdi. Bu noktada bazı teoriler ortaya atıldı. Bunlardan biri İttihatçıların onu öldürtmüş olmasıydı.
 
Tarihçi İlber Ortaylı ise müttefik Almanya'nın da şüpheliler arasında olduğunu iddia eder. Çünkü veliaht savaştan çekilmek ve İtilaf Devletleri ile müstakil bir anlaşma yapmaktan bahsetmekteydi. Ortaylı, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun son imparatoru VI. Karl'ın bu gibi bir talebi sonrasında Almanya tarafından özür dilemek zorunda bırakılmasını örnek gösterir.
 
10 Ekim tarihinde yaşanmış önemli olaylar;
 
415 - 404 yılında çıkan isyanda yakılan Ayasofya kilisesi, Bizans İmparatoru II. Theodosius tarafından yeniden yaptırılarak açıldı.
 
680 - Kerbelâ Olayı: Muhammed'in torunu İmam Hüseyin, Kerbela'da başı kesilerek öldürüldü.
 
1780 - Karayipler'deki kasırgada yaklaşık 20.000 kişi öldü.
 
1847 - İstanbul'da güneş tutulması izlendi.
 
1858 - Küba'da İspanya'ya karşı bağımsızlık hareketi başladı.
 
1896 - The Times gazetesinin kitap eki The Times Literary Supplement'ın ilk sayısı çıktı.
 
1903 - Emmeline Pankhurst, İngiltere'de kadınların kurtuluşu mücadelesini yürütmek üzere "Kadının Sosyal ve Politik Birliği"ni kurdu.
 
1911 - Sun Yat-sen liderliğindeki devrimciler Çin'de Mançu Hanedanını devirdi.
 
1930 - Türkiye, Barzani Aşireti'nin yaklaşık dört ay süren Oramar Ayaklanması'nı bastırdı.
 
1933 - United Airlines havayolu şirketine ait bir uçağa sabotaj yapıldı. Düşürülen ilk sivil uçak oldu.
 
1975 - Bandırma'de Etibank Boraks ve Asit Fabrikaları'nda direniş başladı.
 
1975 - Papua Yeni Gine, Birleşmiş Milletler'e üye oldu.
 
1976 - Devlet Güvenlik Mahkemeleri kaldırıldı (1982-2004 arası tekrar kuruldu).
 
1982 - Auschwitz toplama kampında tanımadığı bir siyasi tutuklu yerine ceza almaya gönüllü olarak hayatını yitiren rahip Maximilian Kolbe, aziz ilan edildi.
 
1985 - Amerikan F-14 savaş uçakları, Achille Lauro yolcu gemisini kaçıran korsanları taşıyan bir Mısır uçağını Sicilya'daki bir NATO üssüne inmeye zorladı. Korsanlar tutuklandı.
 
1986 - San Salvador'daki 7,5 şiddetinde depremde yaklaşık 1.500 kişi öldü.
 
1991 - Klasik Türk müziği sanatçısı Alâeddin Yavaşça 'ya Devlet Sanatçısı unvanı verildi.
 
1991 - Pink Floyd, The Wall albümleri ile yaptıkları katkı nedeniyle, İngiliz Millî Tuğla Dağıtıcıları Birliği tarafından şeref listesine alındı.
 
1993 - Andreas Papandreou liderliğindeki PASOK, Yunanistan'daki seçimleri kazandı.
 
1997 - Meksika'da 5 gün süren ve 200 kişinin ölmesine neden olan Pauline kasırgası dindi.
 
2002 - Macar yazar Imre Kertész, Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandı.
 
2007 - İnternet üzerinden indirilebilen ilk albüm In Rainbows, Radiohead grubunun internet sitesinde piyasaya sürüldü.
 
2009 - İsviçre'nin Zürih kentinde Türkiye ile Ermenistan arasında Akyaka Sınır Kapısı'nın açılması için protokol imzalandı.
 
2010 - Hollanda Krallığı'na bağlı özerk Hollanda Antilleri dağıldı ve Hollanda Krallığı'na bağlı 3 yeni özerk ülke oluştu.
 
2015 - Ankara'da düzenlenen "emek, barış, demokrasi" mitinginde 2 ayrı patlama meydana geldi. Patlamalarda, ilk belirlemelere göre, 100 kişi hayatını yitirdi; 48'i ağır 246 kişi yaralandı. 
Türkiye'de 3 günlük yas ilan edildi. Patlama, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en büyük terör saldırısı olarak kayıtlara geçti.
 
 
 
Hazırlayan:Burçin TÜRKOĞLU
 
>