Tarihte Bugün: Halil İnalcık Kimdir?

Tarihte+Bug%C3%BCn:+Halil+%C4%B0nalc%C4%B1k+Kimdir?
ABONE OL

Türk tarihinin en önemli bilim insanlarından olan hayatını tarih araştırmalarına adamış, 20. yüzyıl sona ererken Cambridge'de bulunan Uluslararası Biyografi Merkezi tarafından dünyada sosyal bilimler alanında sayılı 2000 bilim adamı arasında gösterilmiş olan Halil İnalcık Kimdir?

Halil İnalcık Kimdir?
 
1916 yılında İstanbul'da dünyaya gelen Halil İnalcık'ın babası Kırım göçmenlerinden Seyit Osman Nuri Bey, annesi ise Ayşe Bahriye Hanım'dır.
 
1924 yılında ailesi Ankara'ya yerleşen Halil İnalcık, eğitimine Ankara Gazi Mektebi'nde başlamıştır. 1931 yılında Ankara Gazi Üniversitesi'nde tamamlayan İnalcık, Balıkesir Necati Bey Muallim Mektebi'nde lise tahsiline devam etti. 1936 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yeni Çağ Tarihi bölümünde yüksek öğrenimine başladı. 1940 yılında mezun olduktan sonra fakültede asistan olarak kaldı.
 
Türk tarihi açısından öneli bir bilim insanı olan Halil İnalcık, 1942 yılında Tanzimat ve Bulgar Meselesi adlı doktora tezini verdi. 1943'te Viyana'dan 'Büyük Ricat'e Osmanlı İmparatorluğu ve Kırım Hanlığı başlıklı teziyle doçentliğe atandı.
 
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde Osmanlı ve Avrupa tarihi üzerine dersler verdi. 1947 yılına gelindiğinde, Türk Tarih Kurumu üyeliğine seçilen Halil İnalcık, 1949'da İngiltere'ye giderek British Museum'da Türkçe yazmalar üzerinde çalıştı ve Calendar of State Papers serisinde Osmanlı tarihine ait kayıtları topladı. Çalışmalarını sürdüren İnalcık, Public Record Office'te Osmanlı İmparatorluğu ile ilgili kaynak taraması yaptı.
 
1951 yılında Türkiye'ye geri dönen İnalcık, aynı senenin yazında Bursa Şer'iyye Sicilleri üzerine çalışmaya başladı. Haziran 1952'te Viyana Bozgun Yıllarında Osmanlı-Kırım Hanlığı İşbirliği teziyle profesörlük unvanı aldı.
 
Tarih alanında birçok önemli çalışmaya imza atmış olan Halil İnalcık, Columbia, Princeton, Pennsylvania, Harvard Üniversitelerinde ziyaretçi profesör olarak dersler verdi.
 
1972 yılında Ankara Ankara Üniversitesinden emekli olarak Chicago Üniversitesi'nde Osmanlı Tarihi Kürsüsünü kurdu. 1973 yılında kitabı The Ottoman Empire The Classical Age 1300-1600 yayımlandı.
 
International Association for Social and Economic History of Turkey adlı birliği kuran Halil İnalcık, bu birlik için Osmanlı/Türk tarihi araştırmalarının ortaya koyduğu yeni bilgi ve bulguların en üst düzeyde paylaşılıp tartışılmasını hedefliyordu.
 
1986 yılına gelindiğinde Chicago Üniversitesi'nden emekliye ayrılan Halil İnalcık, çalışmalarına Bilkent Üniversitesi'nde devam etti ve 1993 yılında burada Tarih Bölümü'nü kurdu.23 yıl boyunca Bilkent Üniversitesi Osmanlı Tarihi Bölümü'nde yüksek lisans ve doktora öğrencilerine seminer dersi verdi.2003 yılında Bilkent Üniversitesi'nde Halil İnalcık Center for Ottoman Studies adlı bir merkez kurdu.
 
Çok iyi düzeyde Osmanlı Türkçesi, iyi düzeyde; İngilizce, Fransızca, Almanca, orta düzeyde de; Arapça, Farsça ve İtalyanca bilen Halil İnalcık,  20. yüzyıl sona ererken Cambridge'de bulunan Uluslararası Biyografi Merkezi tarafından dünyada sosyal bilimler alanında sayılı 2000 bilim adamı arasında gösterilmiştir.
 
 
Hayatı ve tarihçiliğini anlattığı Tarihçilerin Kutbu Halil İnalcık Kitabı adlı söyleşi kitabı Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları'ndan 2005 yılında yayımlanmıştır.
 
Çoklu organ yetmezliği nedeniyle 25 Temmuz 2016 tarihinde Ankara'da tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybeden Halil İnalcık'ın cenazesi Bakanlar Kurulu kararı ile Fatih Sultan Mehmet'in de türbesinin bulunduğu Fatih Camii Haziresi'ne defnedildi.
 
 
Başlıca eserleri
 
The Ottoman Empire The Classical Age 1300-1600, London, 1974.
Studies in Ottoman social and economic history, London, 1985.
The Middle East and the Balkans under the Ottoman Empire, Bloomington, 1993.
Süleyman the second and his time, İstanbul, 1993.
An Economic and Social History of the Ottoman Empire (Donald Quataert ile birlikte), Cambridge, 1994.
From empire to republic: essays on Ottoman and Turkish social history, İstanbul, 1995.
Sources and studies on the Ottoman Black Sea, Cambridge, 1995.
History of Humanity (editor, Peter Burke ile birlikte), 1999.
Ottoman Civilization (Gunsel Renda ile birlikte), Ankara, 2003.
Essays in Ottoman History, Eren Yayıncılık.
Makaleler 1: Doğu Batı, Doğu Batı Yayınları, 2005.
Fatih devri üzerinde tetkikler ve vesikalar, Ankara, 1954.
Osmanlı'da Devlet, Hukuk, Adalet, Eren Yayıncılık, 2000.
Osmanlı İmparatorluğu'nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi Cilt 1 /1300-1600, Eren Yayıncılık, Prof. Dr. Donald Quataert ile, 2001.
Osmanlı İmparatorluğu'nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi Cilt 2 / 1600-1914, Eren Yayıncılık, 2004.
Osmanlı İmparatorluğu - Toplum ve Ekonomi, Eren Yayıncılık.
Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600), Yapı Kredi Yayınları, 2003.
Tanzimat ve Bulgar Meselesi, Eren Yayıncılık.
ABD Tarihi, Allan Nevins/Henry Steele Commager (çeviri) Doğu Batı Yayınları, 2005.
Şair ve Patron, Doğu Batı Yayınları, 2003.
Balkanlar (Prof. Dr. Erol Manisalı ile).
Atatürk ve Demokratik Türkiye, Kırmızı Yayınınları, 1.Baskı: Temmuz 2007 - 2.Baskı: Aralık 2007.
Devlet-i Aliyye, 2009.
Kuruluş - Osmanlı Tarihini Yeniden Yazmak
Tanzimat, Değişim Sürecinde Osmanlı İmparatorluğu (Mehmet Seyitdanlıoğlu ile birlikte) İş Bankası Kültür Yayınları, 2011.
OSMANLILAR, Fütühat ve Avrupa İle İlişkiler
Has-Bağçede 'Ayş u Tarab - Nedimler Şairler Mutripler, İş Bankası Kültür Yayınları, 2011.
Kuruluş ve İmparatorluk Sürecinde Osmanlı
Osmanlılar, 2010.
Kuruluş ve İmparatorluk Sürecinde Osmanlı, 2011.
Rönesans Avrupası Türkiye'nin Batı Medeniyetiyle Özdeşleşme Süreci, İş Bankası Kültür Yayınları, 2011.
Osmanlı ve Modern Türkiye, Timaş Yayınları, 2013.
Devlet-i 'Aliyye: Tagayyür ve Fesad, Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar II, İş Bankası Kültür Yayınları, 2014.
Osmanlı İmparatorluğu (1-Toplum ve Ekonomi, 2-Sultan ve Siyaset) Kronik Kitap, 2018
 
 
25 Temmuz tarihinde yaşanmış önemli olaylar;
 
1543 - Estergon Kuşatması: Avusturya Arşidüklüğü'nün elindeki Estergon, Osmanlı İmparatorluğu tarafından kuşatıldı ve yaklaşık iki hafta süren kuşatma sonrasında şehir Osmanlı egemenliğine girdi.
 
1795 - Galata Kulesi'nin ahşap kubbesi yandı.
 
1814 - George Stephenson’ın yaptığı lokomotif çalıştı.
 
1909 - Louis Blériot, uçağı ile ilk kez Manş denizi aştı.
 
1920 - Yunanistan, Edirne başta olmak üzere bütün Doğu Trakya'yı işgal etti.
 
1923 - İzmirspor, Eşrefpaşa'nın ileri gelenleri tarafından kuruldu.
 
1931 - Cumhuriyet döneminin ilk basın yasası olan Matbuat Kanunu kabul edildi.
 
1933 - Lev Troçki, sığınmacı olarak Fransa’ya gitti.
 
1934 - Avusturya Başbakanı Engelbert Dollfuss, ülkesindeki Naziler tarafından Viyana’da öldürüldü.
 
1936 - Adolf Hitler, İtalya Krallığı’nın Habeşistan’ı ilhakını tanıdı.
 
1975 - Türkiye İncirlik dışındaki bütün Amerikan üslerine el koydu.
 
1978 - Dünyanın ilk "tüp bebeği" Louise Brown doğdu.
 
1994 - Ürdün Kralı Hüseyin ile İsrail Başbakanı İzak Rabin, savaş durumunu sona erdiren deklarasyonu imzaladılar.
 
2000 - Concorde uçağı Paris’ten kalkıştan kısa bir süre sonra düştü; 100 yolcu ve 9 mürettebattan kurtulan olmadı.
 
2009 - Irak Kürdistan Bölgesi'nde Parlamento ve Bölge Başkanlık seçimleri yapıldı.
 
 
Hazırlayan: Burçin TÜRKOĞLU
 
 
>