Tarihte Bugün: Fahrelnissa Zeyd kimdir?

Tarihte+Bug%C3%BCn:+Fahrelnissa+Zeyd+kimdir?
ABONE OL

'Şakir Paşa ailesi' olarak anılan ve pek çok sanatçı yetiştirmiş aileye mensup olan Fahrelnissa Zeyd, 2017 yılında Tate Modern Sanat Müzesi tarafından '20 Yüzyıl'ın en önemli kadın sanatçılarından' biri olarak seçilmiştir. Fahrelnissa Zeyd Kimdir?

 
Fahrelnissa Zeyd Kimdir?
 
1901 yılında İstanbul'da ailesinin Büyükada'daki köşkünde dünyaya gelen Fahrelnissa Zeyd, 'Şakir Paşa' ailesi olarak tanınan aileye mensuptur. Babası, devlet adamı, asker ve tarihçi Kabaağaçlızade Mehmed Şakir Paşa; annesi Giritli Sare Hanım'dır. Halikarnas Balıkçısı olarak bildiğimiz Cevat Şakir Kabaağaçlı ve gravür sanatçısı Aliye Berger'in kardeşidir. Ayrıca Fahrelnissa Zeyd, seramik sanatçısı Füreya Koral'ın teyzesi, ressam Nejat Devrim ile tiyatrosu Şirin Devrim'in de annesidir.
 
 
Sanay-i Nefise'nin ilk kadın sanatçılarından olan Fahrelnissa Zeyd, 14 yaşındayken çok sevdiği resme başlamıştır. Çizdiği resimlerle dünya çapında tanınan ressam, özellikle geniş ebatta çalıştığı soyut resimleri ve çok renkli kompleks desenleri kullanır. 
 
Eserleri uluslararası üne sahip pek çok kurumda sergilenmiştir. Devasa boylarda tabloları izleyicinin ilgisi üzerinde hakimiyet talep eden bir etkiye sahiptir.
 
 
1920 yılında yazar İzzet Melih Devrim ile ilk evliliğini yapan sanatçı,eşi ile beraber Avrupa kentlerine seyahat etme, yazar ve entelektüellerle tanışma fırsatı buldu. Bu evlilikten Nejat ve Şirin adında iki çocuğu oldu.
 
 
Resime devam eden sanatçı, öğrenimini Paris'te Ranson Akademisi Stalbach Atölyesinde ve Türkiye'de Güzel Sanatlar Akademisi Namık İsmail atölyesinde sürdürdü.
 
 
1934 yılında ise Irak'ın Ankara temsilcisi ve Irak Kralı I. Faysal'ın kardeşi olan Emir Zeid ile ikinci evliliğini yaptı. Bu evlilikten ise Raad adında oğlu dünyaya geldi. Sanatçının eşi diplomattı bu nedenle Türkiye'den ayrılmak zorunda kaldı. Resim kariyerini Avrupa'nın çeşitli yerlerinde sürdürdü ve ilk kişisel sergisini 1944 yılında İstanbul'da kendi evinde açtı. 
 
Daha sonra ise Paris, Londra, New York, Brüksel gibi kentlerde açtığı onlarca sergi açan Fahrelnissa Zeyd, 1970 yılında eşini kaybetti ve 1976 yılında oğlu Raad'ın yaşadığı Amman'a yerleşti. Burada kendi adıyla anılan bir sanat enstitüsü kurdu. 
 
Eserlerini son olarak 1988 İstanbul ve 1990 Fransa ve Almanya'da sergileyen sanatçı, 5 Eylül 1991 yılında Amman'da hayatını kaybetti.
 
 
5 Eylül tarihinde yaşanmış önemli olaylar;
 
1669 - Girit, Osmanlı İmparatorluğu'nca ilhak edildi.
 
1698 - Rus Çarı I. Petro, ülkesini batılılaştırma çabalarının bir parçası olarak, din adamları ve köylüler dışında sakal bırakan her erkeğe özel bir vergi yükümlülüğü getirdi.
 
1795 - ABD ile Osmanlı İmparatorluğu arasında, ABD'yi yıllık vergiye bağlayan ABD - Osmanlı Sözleşmesi imzalandı.
 
1800 - Napolyon Bonapart, Malta adasını İngiltere'ye bıraktı. (oysa adayı 1798'de İngilizlerden kendisi almıştı)
 
1839 - Çin'le İngiltere arasındaki I. Afyon Savaşı başladı.
 
1920 - II. Yozgat Ayaklanması başladı.
 
1922 - Türk Kurtuluş Savaşı: Türk Ordusu, Yunan İşgali altındaki Nazilli, Alaşehir ve Susurluk'a girdi.
 
1930 - Serbest Cumhuriyet Fırkası lideri Fethi Bey'in 4 Eylül'de İzmir'e gelişinden sonra, bazı kişiler gösteri yaparak Cumhuriyet Halk Fırkası binasını ve Anadolu gazetesi idarehanesini taşladılar.
 
1938 - Atatürk, vasiyetnamesini yazdırdı. Vasiyet, Ankara 3. Sulh Hukuk Hakimi Osman Selçuk Selçuk tarafından 28 Kasım 1938'de açıldı.
 
1945 - Türkiye'de çok partili döneme geçişin ilk partisi olan Millî Kalkınma Partisi kuruldu.
 
1950 - Başvuru fazlalılığı yüzünden, üniversite giriş sınavı uygulaması başlatıldı.
 
1955 - İstanbul Sultanahmet'te yeni Adliye Sarayı hizmete açıldı.
 
1957 - Jack Kerouac'ın yazdığı Yolda romanı, Amerika Birleşik Devletleri'nde yayınlandı.
 
1960 - Muhammed Ali (Cassius Clay), 1960 Roma Olimpiyatlarında altın madalya kazandı.
 
1963 - 20-21 Mayıs'ta askeri darbe girişiminde bulunan Albay Talat Aydemir, Ankara 1 Numaralı Sıkıyönetim Mahkemesi'nce idama mahkûm edildi.
 
1972 - Münih Katliamı: Filistinli Kara Eylül Hareketi militanları, 1972 Yaz Olimpiyatları için Münih'e gelen İsrailli sporculara ateş açtı; bir sporcu hayatını kaybederken, biri ağır yaralandı, 9 kişi rehin alındı.
 
1973 - Devlet Film Arşivi'nde yangın çıktı; Atatürk'ün tek kopyalı filmleri yandı.
 
1973 - Dünyanın en uzun karayolu tüneli olan Gotthard Zemin Tüneli açıldı.
 
1991 - Nelson Mandela, Güney Afrika'da Başkan seçildi.
 
2012 - Afyonkarahisar'da bulunan askeri depoda meydana gelen patlamada, 25 asker hayatını kaybetti.
 
 
Hazırlayan:Burçin TÜRKOĞLU
>